Πληγωμένοι Στρατιώτες εκθέτουν τα εικαστικά έργα τους, στο Maryland των ΗΠΑ.
29 Σεπτεμβρίου 2017
2η Συνάντηση Ψυχοθεραπειών με θέμα «Η Αργοναυτική Εκστρατεία»
29 Σεπτεμβρίου 2017

Η Δύση μαθαίνει από την Ανατολή

OLYMPUS DIGITAL CAMERA


Διοργανώνοντας εργαστήρια ζωγραφικής με 80 παιδιά στο Μπαγκλαντές, η εικαστικός Μαρίβα Ζαχάρωφ συνειδητοποίησε πόσο λίγο τα απασχολεί η πιστή αναπαράσταση της πραγματικότητας. Έμαθε ακόμη να είναι μέρος ενός ανιδιοτελούς συνόλου. Διαβάστε την εμπειρία της.

της Μαρίβας Ζαχάρωφ

Από τις 25/12/2016 έως την 1η Μαρτίου 2017 βρέθηκα στο Μπαγκλαντές. Αρχικά είχα γίνει δεκτή σε ένα διεθνές Art Camp που διοργάνωσε το Crack Trust στην επαρχιακή πόλη της Khustia. Στη συνεχεία, έκανα εργαστήρια ζωγραφικής με 80 παιδιά, 5 -12 ετών, στο χωριό Paril Nowada, δύο ώρες έξω από την Dhaka.

Τα εργαστήρια έγιναν υπό την αιγίδα του Nowsha – Najib Environment Development Foundation, σε συνεργασία με τους τοπικούς δασκάλους. Τα παιδιά είχαν χωριστεί σε τα 4 ομάδες των 20 ατόμων, ανάλογα με την ηλικία τους. Το μάθημα διαρκούσε 2 ώρες για το κάθε τμήμα, επί καθημερινής βάσεως για 4 εβδομάδες. Οι δάσκαλοι της περιοχής ήταν ο δίαυλος στην επικοινωνία μου, καθώς μετέφραζαν τα λεγόμενά μου από τα Αγγλικά στη διάλεκτο της Βεγγάλης. Στα παιδιά δοθήκαν πινακίδες ζωγραφικής διαστάσεως Α3, χαρτιά ακουαρέλας Α3, μολύβια σχεδίου, γόμες, ξύστρες και λαδοπαστέλ. Απώτερος στόχος ήταν να καλλιεργήσω τη δημιουργικότητα αλλά και τη φαντασία τους με απλά μέσα.

Τα παιδιά ήταν Μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα και ζούσαν στο όριο της φτώχειας. Το σχολείο τους ήταν κατασκευασμένο από τσίγκο και ελενίτ. Τα ίδια όμως ήταν πολύ δεκτικά και συνεπή στο μάθημα με την καθημερινή τους παρουσία. Δεκτικοί υπήρξαν και οι γονείς τους. Στην αρχή τα παιδιά ήταν σφιγμένα και, παρόλα τα θέματα που τους έδινα, αναπαρήγαγαν το εθνικό τους φρούτο, φυτό, ψάρι, σημαία. Δεν ανταποκρίνονταν στα ερεθίσματα. Αποφάσισα ότι θα ήταν καλύτερο μέσα από ασκήσεις εκ του φυσικού, το παραμύθι , τη διήγηση αλλά και τον ήχο σαν ερέθισμα να μου δείξουν αυτά τι τα εμπνέει και κεντρίζει, προκειμένου να δημιουργήσουν ελεύθερα.

Θα επικεντρωθώ σε μια συγκεκριμένη μέρα προς τα τέλη των δράσεων. Πήγα τα παιδιά στην ύπαιθρο, για να παρατηρήσουν ένα υπεραιωνόβιο δέντρο 400 ετών, σύμβολο ανιμιστικής Ινδουιστικής λατρείας και ένα Punja (αρσενική υπερμεγέθη φιγούρα φτιαγμένη από χώμα και νερό) διαγώνια από το δέντρο. Τα παιδιά ενθουσιάστηκαν από την εξόρμηση στο περιβάλλον. Κλήθηκαν να παρατηρήσουν το δέντρο, το φως που το περιβάλλει και τις σκιές που δημιουργεί. Να αφουγκραστούν τα μυστικά και τις ιστορίες του και να κάνουν σχέδια με μολύβι, πειραματιζόμενα με το πάχος της γραμμής και την ένταση της γραφής. Το κάθε σχέδιο ήταν μοναδικό, γεμάτο συμβολισμούς και αντανακλούσε τον κόσμο του κάθε παιδιού.

Συνειδητοποίησα πόσο αφαιρετική είναι η σκέψη τους και ότι πολύ λίγο τα απασχολεί η πιστή αναπαράσταση της πραγματικότητας. Το δέντρο έγινε πηγή ζωής και κέντρισε αποφασιστικά τη φαντασία τους. Τα παιδιά κλήθηκαν επίσης να παρατηρήσουν τα πουλιά και τις φευγαλέες κινήσεις τους και να τα αποτυπώσουν. Όταν κλήθηκαν να αναπαραστήσουν το Punja , μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν και χρώμα. Εκεί έδειξαν τη μοναδικότητά τους, καθώς και την πλήρη εξοικείωσή τους με την απεικόνιση των γεννητικών οργάνων της χωμάτινης φιγούρας σαν στοιχείο του έργου.
Τα παιδιά έδειχναν χαρούμενα, προσηλωμένα στη δράση τους. Δεν ανέπτυξαν κανέναν ανταγωνισμό, ούτε μιμητική διάθεση καθόλη τη διάρκεια των μαθημάτων. Έδειχναν σεβασμό, αλλά γεγονός είναι ότι έβλεπαν το μάθημα σαν διέξοδο και την τέχνη σαν ένα μεγαλύτερο ερέθισμα που θα τα βγάλει προς τον κόσμο.

Από την πλευρά μου, ήταν η πρώτη μου ουσιαστική συνεργασία με μια κοινότητα και θεωρώ ότι αυτό ήταν ένα έργο συλλογικό και όχι ενός ανθρώπου. Έμαθα να είμαι μέρος ενός ανιδιοτελούς συνόλου ,που καλείτο να υπερβεί τις αντίξοες συνθήκες διαβίωσης μέσα από τα ισχυρά ηθικά και πνευματικά ερείσματα που δίνει η Τέχνη.

Ευχαριστώ την κοινότητα της Paril Nowada και τους μικρούς μαθητές μου για αυτά που με δίδαξαν και την αγάπη, με την οποία με περιέβαλαν σαν ενεργό μέλος ενός συνόλου.